Νέο Κλειστό Καρδίτσας: Μια βιαστική ονοματοδοσία

Η ονοματοδοσία των δημόσιων κτηρίων, των οδών και των αθλητικών εγκαταστάσεων αποτελεί μια πράξη με βαθύ συμβολικό, θεσμικό αλλά και πρακτικό χαρακτήρα για κάθε τοπική κοινωνία. Όταν το Νέο Κλειστό Γυμναστήριο Καρδίτσας μετονομάστηκε σε «Γιάννης Μπουρούσης», η απόφαση παρουσιάστηκε από τη δημοτική αρχή ως μια αυτονόητη κίνηση απόδοσης τιμής.

Ωστόσο, εξετάζοντας την κατάσταση με ψυχρή λογική, μακριά από τον πρόσκαιρο οπαδικό ενθουσιασμό, γεννώνται σοβαρά ερωτήματα. Με ποια κριτήρια λαμβάνονται τέτοιες αποφάσεις; Τι κέρδισε πραγματικά η Καρδίτσα από αυτή την επιλογή; Μια προσεκτική ανάλυση αποδεικνύει ότι η συγκεκριμένη ονοματοδοσία αποτελεί μια βιαστική κίνηση, η οποία στερείται οικονομικής λογικής, παραβιάζει πάγιους θεσμικούς κανόνες και τελικά αδικεί την ίδια την ιστορία του τόπου.

Πέρα από το συναισθηματικό ή το αθλητικό σκέλος, η ονοματοδοσία του Νέου Κλειστού προσκρούει σε έναν θεμελιώδη κανόνα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Η πάγια εθνική πρακτική και η σχετική νομοθεσία του Υπουργείου Εσωτερικών ορίζουν ρητά ότι δεν δίνονται ονόματα εν ζωή προσώπων σε δημόσιους χώρους, οδούς και κτήρια [Δ3].

Ο κανόνας αυτός δεν θεσπίστηκε τυχαία. Υπάρχει για πολύ συγκεκριμένους λόγους:

• Αποτροπή πολιτικής εκμετάλλευσης: Εμποδίζει τις εκάστοτε δημοτικές αρχές να εργαλειοποιούν την αναγνωρισιμότητα δημοφιλών προσώπων για ψηφοθηρικούς λόγους ή για τη δημιουργία πελατιακών σχέσεων.
• Η κρίση του χρόνου: Η ιστορία γράφεται και κρίνεται σε βάθος χρόνου. Η απόδοση μιας τόσο μόνιμης τιμής, όπως η ονοματοδοσία ενός κρατικού κτηρίου, πρέπει να γίνεται αφού έχει ολοκληρωθεί πλήρως ο κύκλος της προσφοράς και της δημόσιας παρουσίας ενός ατόμου, ώστε η αποτίμηση να είναι καθολική και νηφάλια.

Η βιασύνη να αποδοθεί το όνομα του Γιάννη Μπουρούση σε ένα δημόσιο κτήριο, την ώρα που ο ίδιος είναι εν ζωή και ενεργός στα αθλητικά δρώμενα, αποτελεί θεσμικό ατόπημα. Υποβαθμίζει τους κανόνες της Δημόσιας Διοίκησης και δημιουργεί ένα κακό προηγούμενο για το μέλλον.

Ως αντεπιχείρημα στην κριτική για τον κανόνα του «εν ζωή», χρησιμοποιήθηκε το παράδειγμα της Θεσσαλονίκης (Αλεξάνδρειο Μέλαθρο - Nick Galis Hall) και του ΟΑΚΑ στην Αθήνα, που πήραν το όνομα του Νίκου Γκάλη. Η σύγκριση αυτή, όμως, στερείται κάθε λογικής βάσης και αποτελεί αθλητική ιεροσυλία.

Ο Νίκος Γκάλης δεν υπήρξε απλώς ένας σπουδαίος αθλητής, αλλά ένα παγκόσμιο φαινόμενο και ένα εθνικό τοσημο. Είναι ο άνθρωπος που άλλαξε την κοινωνική και αθλητική κουλτούρα μιας ολόκληρης χώρας, έβγαλε την Ελλάδα στους δρόμους το 1987 και αναγνωρίστηκε επίσημα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού με την ύψιστη τιμή της εισαγωγής του στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame στις ΗΠΑ. Η βράβευσή του από το ίδιο το NBA τον τοποθετεί στο πάνθεον των κορυφαίων όλων των εποχών. Η δική του περίπτωση αποτέλεσε μια σπάνια, καθολικά αποδεκτή εξαίρεση, διότι το μέγεθός του ξεπερνά τα στενά όρια των συλλόγων ή των πόλεων.

Αντίθετα, η περίπτωση του Γιάννη Μπουρούση, παρά την αξιολογότατη και σεβαστή πορεία του στα ευρωπαϊκά γήπεδα, αφορά έναν αθλητή της σειράς της Εθνικής ομάδας. Δεν υπήρξε ποτέ ο ηγέτης που άλλαξε τη μοίρα του αθλήματος παγκοσμίως, ούτε διαθέτει το διεθνές brand name που θα λειτουργούσε ως αυτόνομος «μαγνήτης» προβολής. Όταν εξισώνουμε έναν αθλητή ευρωπαϊκού επιπέδου με έναν παγκόσμιο μύθο, υποβαθμίζουμε την ίδια την έννοια της αθλητικής αριστείας.

Η προχειρότητα της απόφασης γίνεται ακόμα πιο φανερή αν αναλογιστούμε ότι ο Γιάννης Μπουρούσης δεν είναι ο μοναδικός Καρδιτσιώτης που διέπρεψε στο μπάσκετ. Γεννάται, λοιπόν, το εύλογο ερώτημα: Γιατί να μην ονομαστεί το γήπεδο «Γιάννης Γιαννούλης»;

Ο Γιάννης Γιαννούλης έκανε μια τεράστια καριέρα στο ελληνικό και ευρωπαϊκό μπάσκετ, κατακτώντας το κορυφαίο τρόπαιο της Euroleague το 2002, τίτλους, Κύπελλα, καθώς και 63 συμμετοχές με την Εθνική Ανδρών.Φιλαθλητικός Καρδίτσας • ΠΑΟΚ (1994–2001) • Παναθηναϊκός (2001–2002) • Yakima Sun Kings — ΗΠΑ (2002–2003) • Huntsville Flight — ΗΠΑ (2003) • Πανιώνιος (2003–2004) • Ουνικάχα Μάλαγα — Ισπανία (2004) • Κίεβ Μπάσκετ — Ουκρανία (2004–2005) • Κάχα Σαν Φερνάντο — Ισπανία (2006) • Άρης (2006–2007) • Πανιώνιος (2007–2009) • ΑΕΛ Λεμεσού — Κύπρος (2009–2010).

Από την άλλη πλευρά, ο Γιάννης Μπουρούσης διέγραψε τη δική του μεγάλη διαδρομή στα παρκέ:
Γ.Σ. Καρδίτσας • ΑΕΚ (2002–2006) • Μπαρτσελόνα — Ισπανία (2006) • Ολυμπιακός (2006–2011) • Αρμάνι Μιλάνο — Ιταλία (2011–2013) • Ρεάλ Μαδρίτης — Ισπανία (2013–2015) • Λαμποράλ Κούτσα / Μπασκόνια — Ισπανία (2015–2016) • Παναθηναϊκός (2016–2017) • Ζετζιάνγκ Λάιονς — Κίνα (2017–2019) • Γκραν Κανάρια — Ισπανία (2019–2020) • Περιστέρι (2020–2021) • Α.Σ. Καρδίτσας (2021–2022).

Η αλήθεια είναι ξεκάθαρη: Και οι δύο ξεκίνησαν από τις μικρές τοπικές ομάδες της Καρδίτσας (ο Γιαννούλης από τον Φιλαθλητικό και ο Μπουρούσης από τον Γ.Σ. Καρδίτσας), και οι δύο έπαιξαν στους «αιώνιους» του ελληνικού μπάσκετ, και οι δύο κατέκτησαν κορυφαίους ευρωπαϊκούς τίτλους και αγωνίστηκαν με επιτυχία στο εξωτερικό. Γιατί, λοιπόν, η πόλη ξεχωρίζει επιλεκτικά τον έναν και αφήνει στην απέξω τον άλλον;

Με ποια αντικειμενικά κριτήρια η δημοτική αρχή προέκρινε τον έναν έναντι του άλλου;  Tο μόνο που καταφέρνει είναι:

• Να δημιουργεί κατάφωρες αδικίες μεταξύ αθλητών του ίδιου βεληνεκούς.
• Να διχάζει τον φίλαθλο κόσμο της πόλης σε προσωπικά «στρατόπεδα».
• Να ανοίγει τον ασκό του Αιόλου, καθώς αύριο θα πρέπει να μετονομαστούν κτήρια  για άλλους σπουδαίους αθλητές του ποδοσφαίρου, του στίβου και της κολύμβησης που τίμησαν τον τόπο.

Η θεωρία ότι η ονοματοδοσία αυτή θα λειτουργούσε ως «διαφήμιση» για την Καρδίτσα έχει καταρριφθεί πλήρως από την πραγματικότητα. Η αναγνωρισιμότητα της πόλης και της τοπικής ομάδας (ΑΣΚ) στην Basket League βασίζεται αποκλειστικά στην αγωνιστική προσπάθεια των παικτών, των προπονητών και στη στήριξη των φιλάθλων, όχι στο όνομα που αναγράφεται στην μαρμάρινη πλάκα της εισόδου. Το όνομα «Μπουρούσης» δεν έφερε επενδύσεις, δεν αύξησε τον τουρισμό, ούτε πρόσφερε κάποια εξωστρέφεια που δεν θα υπήρχε ούτως ή άλλως.

Αντίθετα, η κίνηση αυτή στέρησε από την πόλη πολύτιμους οικονομικούς πόρους. Στον σύγχρονο αθλητισμό, τα κλειστά γήπεδα αποτελούν περιουσιακά στοιχεία που πρέπει να παράγουν έσοδα. Αντί το όνομα να δοθεί τιμητικά και δωρεάν, η δημοτική αρχή όφειλε να επιδιώξει την εμπορική αξιοποίηση των Naming Rights (δικαιώματα ονοματοδοσίας), παραχωρώντας το όνομα σε κάποιον μεγάλο εμπορικό χορηγό. Μια τέτοια συμφωνία θα εξασφάλιζε σταθερά έσοδα για:

1. Τη συντήρηση και τη λειτουργία του ίδιου του γηπέδου, χωρίς να επιβαρύνονται οι τσέπες των φορολογούμενων δημοτών.
2. Την αναβάθμιση των ερειπωμένων αθλητικών υποδομών στις γειτονιές της πόλης.
3. Την πραγματική οικονομική στήριξη του ερασιτεχνικού τοπικού αθλητισμού και των παιδιών της Καρδίτσας.

Αν η ανάγκη της πόλης για ένα όνομα-σύμβολο ήταν τόσο επιτακτική, η ιστορία της Καρδίτσας είναι γεμάτη από πραγματικούς ήρωες που προσέφεραν τα πάντα στον τόπο, χωρίς να εξαργυρώσουν ποτέ την καταγωγή τους.

• Γεώργιος Καραϊσκάκης: Όπως ο Πειραιάς τίμησε το Στάδιο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» προς τιμήν του Αρχιστράτηγου της Ελληνικής Επανάστασης που έδωσε το αίμα του για την ελευθερία, έτσι και η Καρδίτσα είχε χρέος να θυμηθεί ότι ο ήρωας αυτός γεννήθηκε στο Μαυρομμάτι Καρδίτσας.
• Νικόλαος Πλαστήρας: Ο «Μαύρος Καβαλάρης» από το Μορφοβούνι Καρδίτσας, ήρωας πολέμων που έσωσε χιλιάδες πρόσφυγες και οραματίστηκε τη δημιουργία της Λίμνης Πλαστήρα.
• Οι 2.262 Καρδιτσιώτες Πεσόντες του 1940: Τα παιδιά του κάμπου που άφησαν την τελευταία τους πνοή στα βουνά της Αλβανίας. Το στάδιο θα μπορούσε να ονομαστεί «Κλειστό Γυμναστήριο Πεσόντων Ηρώων Καρδίτσας», εμπνέοντας τη νεολαία με το απόλυτο παράδειγμα αυτοθυσίας.

Το Νέο Κλειστό Καρδίτσας είναι ένα σύγχρονο στολίδι που χρηματοδοτήθηκε από το κράτος και τους πολίτες. Ανήκει σε ολόκληρη την κοινωνία και όχι σε πρόσωπα. Η βιαστική και πολιτικά υποκινούμενη μετονομασία του στερεί από την πόλη οικονομική αυτοτέλεια, αδικεί άλλους σπουδαίους αθλητές της περιοχής και προσβάλλει την ιστορική μνήμη των πραγματικών ηρώων του τόπου. Τα δημόσια κτήρια πρέπει να υπηρετούν το κοινό συμφέρον και την ανάπτυξη, και όχι να χρησιμοποιούνται για την ικανοποίηση της προσωπικής υστεροφημίας κανενός.

 

 «Η κριτική μου δεν είναι προσωπική με τον αθλητή, του οποίου την καριέρα σέβομαι απόλυτα. Η ένστασή μου αφορά τον Δήμο, τις διαδικασίες, την απώλεια χορηγιών και τον σεβασμό στην ιστορία της Καρδίτσας. Τα δημόσια κτήρια ανήκουν στους δημότες».