Υπάρχουν κάποιες στιγμές όπου η αυθαιρεσία συναντά την απόλυτη αδιαφορία για την πολιτιστική κληρονομιά. Μια τέτοια σκοτεινή σελίδα γράφτηκε το 1989 στο Μαυρομμάτι Καρδίτσας, με θύμα την Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου, γνωστή σε όλους και ως «Μονή Καραϊσκάκη». Εκεί όπου ο κορυφαίος αρχιστράτηγος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 έδωσε τον ιερό του όρκο, και όπου η μητέρα του, η ξακουστή «Καλογριά», βρήκε καταφύγιο, συντελέστηκε ένα αδιανόητο πολιτιστικό έγκλημα: η ολοκληρωτική κατεδάφιση των ιστορικών κελιών του μοναστηριού.
Το συγκρότημα των κελιών δεν ήταν απλώς μερικά παλιά δωμάτια. Αποτελούσε ένα ζωντανό μνημείο και ένα εξαιρετικό δείγμα της παραδοσιακής λαϊκής αρχιτεκτονικής των Αγράφων. Το πιο εξοργιστικό είναι ότι το κτίριο βρισκόταν σε άριστη κατάσταση, χωρίς να έχει αναφερθεί ποτέ κανένα στατικό πρόβλημα που να δικαιολογεί την κατεδάφιση. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες, τις φωνές και τις δικαστικές προσφυγές των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι προσπάθησαν απεγνωσμένα να σώσουν την ιστορία τους, οι μπουλντόζες πήραν μπροστά με απόφαση του τότε Μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος Κλεόπα.
Για να καλυφθούν οι τεράστιες ευθύνες και να κοπάσει η λαϊκή οργή, επιστρατεύτηκε ένα ευφάνταστο σενάριο, βγαλμένο από τα πιο παλιά παραμύθια. Κυκλοφόρησε έντονα η φήμη ότι οι εκσκαφές και οι κατεδαφίσεις δεν γίνονταν για την «ανανέωση» του χώρου, αλλά για να αποκαλυφθεί ο θρυλούμενος κρυμμένος θησαυρός του Αλή Πασά από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Αυτός ο «πυρετός του χρυσού» λειτούργησε ως το τέλειο επικοινωνιακό προπέτασμα καπνού. Η συζήτηση μετατοπίστηκε από την καταστροφή του μνημείου στις θεωρίες συνωμοσίας των χρυσοθήρων, οι οποίοι άρχισαν να καταφθάνουν στην περιοχή από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Φυσικά, κανένας θησαυρός δεν βρέθηκε ποτέ. Το μόνο που απέμεινε ήταν τα συντρίμμια μιας ανεκτίμητης κληρονομιάς.
Η φωτογραφική σύγκριση του χθες με το σήμερα είναι πραγματικά συντριπτική. Η ζεστή, πετρόκτιστη παραδοσιακή αρχιτεκτονική χάθηκε για πάντα και τη θέση της πήρε το ψυχρό μπετόν, με τυποποιημένες, βιομηχανικές καμάρες που δεν θυμίζουν σε τίποτα το ένδοξο παρελθόν. Από το παλιό μοναστηριακό συγκρότημα, το μόνο που κατάφερε να γλιτώσει από τη μανία της ισοπέδωσης είναι το μικρό Καθολικό του ναού.
Αυτός ο μικρός ναός, αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο, στέκει εκεί από τον 12ο αιώνα ως ο μοναδικός αυθεντικός μάρτυρας των όσων εκτυλίχθηκαν στους αιώνες.
Πίσω στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, το μοναστήρι δεν ήταν μόνο πνευματικό καταφύγιο, αλλά και φάρος παιδείας, αφού λειτούργησε ως σχολείο για τα παιδιά των γύρω χωριών. Παράλληλα, γνώρισε τεράστια οικονομική ακμή, με μεγάλη περιουσία σε χωράφια, δάση, μελίσσια και κοπάδια ζώων. Η χρυσή εποχή της μονής συνδέθηκε με το όνομα του ηγουμένου Δαμασκηνού Κοσμά, ενός ανθρώπου απίστευτα εργατικού, ο οποίος φρόντιζε τα πάντα—από τα κτήματα και το χτίσιμο του Προφήτη Ηλία, μέχρι το ζύμωμα και τον αργαλειό. Μετά τον θάνατό του, όμως, η περιουσία εκποιήθηκε και το μοναστήρι οδηγήθηκε στην οικονομική παρακμή.
Για την τραγική αρχιτεκτονική αλλοίωση του 1989, φυσικά, δεν φέρει καμία ευθύνη η σημερινή γυναικεία αδελφότητα. Οι μοναχές, που εγκαταστάθηκαν εκεί το 2005 από άλλη περιοχή, είναι εξαιρετικά μορφωμένες, δραστήριες και φιλόξενες. Με απίστευτο σεβασμό και αγάπη, έχουν καταφέρει να «ζωντανέψουν» ξανά τους βουβούς τοίχους και να κρατήσουν άσβεστη την ιστορική μνήμη του Γεωργίου Καραϊσκάκη, ο οποίος γεννήθηκε σε ένα κοντινό σπήλαιο. Αν και το μπετόν πλήγωσε την αισθητική του χώρου, η ψυχή και η ιστορία της Μονής παραμένουν ζωντανές χάρη στο διασωθέν Καθολικό και στους ανθρώπους που το διακονούν σήμερα.
0 Σχόλια